Bilim Kurulu \u00dcyesi Prof. Dr Ate\u015f Kara, “Pandemi S\u00fcreci ve A\u015f\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 programda Sunucu Ekin Olcayto’nun “\u00c7ocuklar da a\u015f\u0131 olabilir mi?”, “Mutasyon a\u015f\u0131y\u0131 etkiler mi?”, “Eski normale ne zaman d\u00f6neriz?” gibi sorular\u0131n\u0131 cevaplad\u0131. Prof. Dr. Ate\u015f Kara “Neden a\u015f\u0131 olmal\u0131y\u0131z?” sorusuna ise net cevap vererek “Normal ya\u015fam\u0131m\u0131za d\u00f6nmemiz i\u00e7in mutlaka a\u015f\u0131 olmal\u0131y\u0131z. A\u015f\u0131 olduktan sonra bende yan etki olmad\u0131. Enjeksiyon yap\u0131lan yerde a\u011fr\u0131 ve \u015fi\u015flik bekleniyor; ama bende olmad\u0131.” dedi.<\/p>\n
Nas\u0131l bu kadar h\u0131zl\u0131 a\u015f\u0131 geli\u015ftirildi?<\/strong><\/p>\n “D\u00fcnya bundan \u00f6nce de pandemi ya\u015fad\u0131; ama bilgiye bu kadar h\u0131zl\u0131 ula\u015f\u0131lam\u0131yordu. Ge\u00e7mi\u015ften farkl\u0131 olarak bilginin \u00e7ok fazla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir pandemi s\u00fcreci ya\u015f\u0131yoruz. A\u015f\u0131 h\u0131zl\u0131 geli\u015ftirildi, bu do\u011fru. Hatta beklentimizin de \u00f6tesinde h\u0131zl\u0131 oldu. Neden b\u00f6yle oldu?\u00c7\u00fcnk\u00fc bilim insanlar\u0131 elde etti\u011fi verileri payla\u015ft\u0131 ve biz de a\u015f\u0131ya h\u0131zl\u0131 ula\u015ft\u0131k.”<\/p>\n Neden a\u015f\u0131 olmal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n “Normal ya\u015fam\u0131m\u0131za d\u00f6nmemiz i\u00e7in mutlaka a\u015f\u0131 olmal\u0131y\u0131z. A\u015f\u0131 olduktan sonra bende yan etki olmad\u0131. Enjeksiyon yap\u0131lan yerde a\u011fr\u0131 ve \u015fi\u015flik bekleniyor; ama bende olmad\u0131. \u00c7evremde \u00e7ok az miktarda duydum. Biraz halsizli\u011fi olanlar\u0131 duydum. \u00d6zellikle alerjisi olanlarda da alerjiye neden oldu\u011funu yine duydum.”<\/p>\n Hangi a\u015f\u0131 olunmal\u0131?<\/strong><\/p>\n “3 farkl\u0131 a\u015f\u0131 var; ama hepsinin amac\u0131 ayn\u0131.Savunma sistemimize bu mikro organizmay\u0131 tan\u0131tmak. \u0130naktif denilen a\u015f\u0131 (T\u00fcrkiye’ye gelen \u00c7in a\u015f\u0131s\u0131)hastaya \u00f6l\u00fc vir\u00fcs verildi\u011fi i\u00e7in a\u011f\u0131r ila\u00e7 kullananlarda bu a\u015f\u0131y\u0131 yapabilirsiniz.Koruma oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck olur; ancak yan etkisi de o derecede d\u00fc\u015f\u00fck olur. mRNA denilen di\u011fer a\u015f\u0131larda ise \u00f6zellikle kanser gibi hastal\u0131\u011f\u0131 olanlara bu a\u015f\u0131y\u0131 vermemek laz\u0131m. Bu a\u015f\u0131n\u0131n yan etkileri fazla.” <\/p>\n Hamileler a\u015f\u0131 olmal\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n “Elde etti\u011fimiz genel bilgilerle de\u011ferlendirdi\u011fimizde inaktif a\u015f\u0131n\u0131n (\u00c7in a\u015f\u0131s\u0131) hamilelerde problem yaratmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz; ama yine de emin de\u011filiz. Net bir bilgi yok. Peki, \u2018Hamile a\u015f\u0131 olsun mu?\u2019 derseniz riski varsa olsun; ama mutlaka m\u0131 olsun?Mutlaka dememiz i\u00e7in risklerini, dezavantajlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek laz\u0131m. Hamilelik d\u00f6nemini kurallara \u00e7ok iyi uyarak ge\u00e7iriyorsa o zaman bekleyelim, hamileli\u011fin sonunda a\u015f\u0131 olsun diyebiliriz. mRNA a\u015f\u0131s\u0131nda ise bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz laz\u0131m. Bana sorarsan\u0131z mRNA a\u015f\u0131s\u0131 yerine inaktif a\u015f\u0131s\u0131 olunmal\u0131 derim.”<\/p>\n \u00c7ocuklarda durum nedir?<\/strong><\/p>\n “\u00c7ocuklar bu hastal\u0131ktan daha az etkileniyor, bunu g\u00f6rebiliyoruz. Onlar\u0131n b\u00f6yle avantajlar\u0131 var. A\u015f\u0131 i\u00e7in ise \u00e7al\u0131\u015fma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 almam\u0131z laz\u0131m. Ondan sonra \u00e7ocuklar a\u015f\u0131 olsun diyebiliriz.”<\/p>\n Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerde a\u015f\u0131dan \u00f6lenler oldu. Bu durumu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/p>\n “Evet, son d\u00f6nemlerde ABD’de,Norve\u00e7’te \u00f6l\u00fcmler oldu. mRNA a\u015f\u0131s\u0131 ciddi erken cevap olu\u015fturuyor,bu avantaj; ama a\u011fr\u0131 ve ate\u015f gibi dezavantaj\u0131 da olabiliyor. \u0130leri ya\u015ftakileri bunu tolero edemedi\u011finde ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131 olabiliyor. Buna dair bilgiler geliyor. \u0130naktif a\u015f\u0131da ise b\u00f6yle \u015feyler beklemiyoruz.”<\/p>\n Vir\u00fcs mutasyona u\u011frad\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n “Koronavir\u00fcs, 20 binin \u00fczerinde mutasyon ge\u00e7irdi zaten. \u00c7\u00fcnk\u00fc Koronavir\u00fcs \u00e7ok kolay mutasyon ge\u00e7irebilir. Ama bu mutasyonlar vir\u00fcs\u00fcn ya\u015fam\u0131na etki eden mutasyonlar de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla bizim a\u015f\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 etkileyecek d\u00fczeyde de\u011fil.”<\/p>\n A\u015f\u0131 olan maske takmal\u0131m\u0131?<\/strong><\/p>\n “A\u015f\u0131 bir g\u00fcvenlik. En iyi koruyan a\u015f\u0131 y\u00fczde 90 koruyor. Siz a\u015f\u0131land\u0131n\u0131z; ama belki \u00e7ocu\u011funuz a\u015f\u0131lanmad\u0131. A\u015f\u0131 olanlar\u0131n en az\u0131ndan risk oldu\u011fu s\u00fcrecemaske takmas\u0131 laz\u0131m.” <\/p>\n Okullar a\u00e7\u0131l\u0131r m\u0131?<\/strong><\/p>\n “Okullar \u00e7ocuklar\u0131n birbirleriyle ge\u00e7irecekleri zaman, toplum kurallar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli. Ama di\u011fer taraftan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da Almanya gibi \u00fclkelerde okullar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131yla beraber vaka say\u0131lar\u0131nda de\u011fi\u015fim oldu. \u00d6n\u00fcm\u00fczde ara tatil var, bunu \u00e7ok iyi de\u011ferlendirmemiz laz\u0131m. Okullar\u0131 belki birden de\u011fil; ama basamak basamak a\u00e7mam\u0131z laz\u0131m.”<\/p>\n Eski normale d\u00f6n\u00fcl\u00fcr m\u00fc?<\/strong><\/p>\n “Mutlaka d\u00f6n\u00fclecek. En b\u00fcy\u00fck salg\u0131n 1918 \u0130spanyol Gribi\u2019ydi. Salg\u0131n iki sene s\u00fcrd\u00fc ;ama etkisi 10 y\u0131l devam etti. Bu salg\u0131nda ise erken a\u015f\u0131ya ula\u015ft\u0131k, bu avantaj bizim i\u00e7in. Tahminim \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki yaz aylar\u0131nda rahatlama olur, sonbaharlarda da ikinci bir a\u015f\u0131 s\u00fcreciyle bu d\u00f6nemi atlat\u0131r\u0131z diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pendik Belediyesinin canl\u0131 yay\u0131nla sosyal medya \u00fczerinden s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc “Akt\u00fcel Bak\u0131\u015f”\u0131n bu ayki konu\u011fu Prof. Dr Ate\u015f Kara oldu.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":120,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[79,80,78],"class_list":["post-94","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pendik","tag-asi","tag-covid-19","tag-pendik-belediyesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.haberkartal.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.haberkartal.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.haberkartal.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberkartal.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberkartal.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.haberkartal.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberkartal.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/media\/120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.haberkartal.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberkartal.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberkartal.tr\/tr-int\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}